Itinuturo Ba Ng Lahat Ng Relihiyon Ang Sampung Utos?

people-religionAng lahat ba ng relihiyon ay pare-pareho? Mayroon ba silang gaya ng Sampung Utos bilang sentro ng kanilang turo? Ang maikling kasagutan ay “Hindi!”

Ang mga taong walang relihiyon, ang mga taong sumasali sa maraming relihiyon, at lalung-lalo na yaong mga nagsusumikap na pag-isahin ang lahat ng relihiyon ay nagsasabi na ang lahat ng relihiyon ay nasa kanila ang Sampung Utos bilang pinakabasehan nila.

Suriin natin ang Sampung Utos at kung ano ang itinuturo ng iba’t ibang relihiyon. Kung hanggang saan ito isinasakatuparan at papaano isinasabuhay ng iba’t ibang relihiyon ang mga utos na iyon, ay marahil ang lalong mahalagang isyu. Subalit lubhang mahirap ito mapatunayan. Ang lathalaing ito ay tutuon lamang at di na lalayo sa kung ano ang opisyal na itinuturo.

Maraming kaalaman hinggil sa iba’t ibang relihiyon sa mundo ay nakukuha sa www.adherents.com at ibang mga “sites” na kahalintulad nito.

Anu-ano ang mga Sampung Utos?

Ang Sampung Utos ay matatagpuan sa Exodo 20 at Mga Bilang 5. Sa Exodo 20, ang mga ito ay ang mga sumusunod:

1. Ako si Yahweh, ang inyong Diyos na naglabas sa inyo sa Egipto at humango sa inyo sa pagkaalipin. Huwag kayong magkakaroon ng ibang diyos maliban sa Akin.

2. Huwag kayong makakaroon ng diyus-diyusan o kaya’y larawan o rebulto ng anumang nilalang na nasa himpapawid, nasa lupa o nasa tubig. Huwag kayong yuyukod o maglilingkod sa alinman sa mga diyus-diyusan iyan, sapagkat Akong si Yahweh ay mapanibughuin. Parurusa-han Ko ang lahat ng aayaw sa Akin pati ang kanilang mga anak hanggang sa ikaapat na salinlahi. Ngunit ang lahat na umiibig sa Akin ay pagpapalarin Ko hanggang sa kanilang kaapu-apuhan.

3. Huwag ninyong babanggitin sa walang kabuluhan ang pangalang Yahweh, sapagkat parurusahan Ko ang sinumang bumanggit nito ng walang kabuluhan.

4. Italaga ninyo sa Akin ang Araw ng Pamamahinga. Anim na araw kayong gagawa ng inyong gawain. Ang ikapi-tong araw ay Araw ng Pamamahinga, at italaga ninyo sa Akin. Sa ikapitong araw walang gagawa isa man sa inyo, kayo, ang inyong mga anak, mga katulong, ang inyong mga hayop o sinumang naninirahan sa inyong bayan. Anim na araw na ginawa Ko ang langit at lupa, ang mga dagat at ang lahat ng nasa mga ito, namahinga Ako sa ikapitong araw. Itinangi Ko ito at itinalaga para sa Akin.

5. Igalang ninyo ang inyong ama’t ina. Sa gayo’y mabubuhay kayo nang matagal sa lupaing ibinigay Ko sa inyo.

6. Huwag kayong papatay.

7. Huwag kayong mangangalunya.

8. Huwag kayong magnanakaw.

9. Huwag kayong sasaksi sa di katotohanan laban sa inyong kapwa.

10. Huwag ninyong pag-iimbutan ang sambahayan ng inyong kapwa; ang kaniyang asawa, mga alila, mga baka, asno o anumang pag-aari niya.

Kristiyanismo, Islam, Judaismo

Ang Kristiyanismo, Islam at Judaismo ay kinikilala ang mga kasulatan sa Lumang Tipan.

Ang mga Hudyo ay ibinibilang ang mga kasulatang ito na pahayag ng Panginoong Diyos sa tao at itinuturo lahat ang Sampung Utos o “Sampung Kasabihan” na tawag ng mga Hebreo o Isrealita. Nakagawa na rin sila ng iba pang mga dagdag-kautusan na kalauanan ay naging "tradisyon". Ito ay mga nagsisilbing mga bakod (o "fences") para maiwasan ng mga tagasunod nito ang pagsuway sa mga utos. Samantalang ang mga tradisyong ito ay tumutulong sa kanilang pagsunod sa mga utos, tumataliwas din ang ilang mga dagdag-kautusang ito. Sabi ni Jesus, “Pinawalang bisa ninyo ang mga Utos ng Diyos dahil sa inyong tradisyon.” (Mateo 15:6). Ang Judaismo ay bumubuo ng kulang sa 1% ng mga relihiyon sa mundo.

Ang lahat ng mga uri ng Kristiyano ay bumubuo ng humigit kumulang 33% ng mga relihiyon sa mundo. Samantalang ang karamihan ay ipinalalagay ang Matandang Tipan bilang “pinasiglang Salita ng Diyos,” ang mga sekta ng relihiyong Kristiyano ay nag-iiba-iba sa pagsasakatuparan nito sa pangkasalukuyan. Ang iba’y itinuturo na ang Sampung Utos ay buo pa rin ang pagsasakatuparan nito, ang iba’y itinuturo na ang mga ito ay naging bahagi ng batas na “naipako na sa krus.”

Doon sa mga hindi nagtuturo na ang Sampung Utos ay may kabuluhang batas, ang ikaapat na batas (Alalahanin ang araw ng Kapahingahan o "Sabbath") ang ipinalalagay ng ibang mga sekta ng Kristiyanismo na wala nang kabuluhan. Ang ibang grupo ng Kristiyano ay itinuturo ang sampu (10) at itinuturo na ang Sabbath ay pinalitan na ng Linggo.

Ang Iglesia Katoliko Romano, at iba pang mas matatandang simbahan ay binago ang bilang ng mga Utos, pinagsama ang una at ika-2 at pinaghiwalay ang ika-10 sa dalawang utos. Ang lumilitaw na dahilan sa paghiwalay ay upang iwasan ang utos sa di pagsamba sa mga diyus-diyusan.

Samantalang ang mga simbahang ito ay nagtuturo laban sa pagsamba sa diyus-diyusan marami sa kanilang mga tagasunod ay naniniwala na may pagpapala sa paghalik o pagsamba sa mga istatwa at mga inaanyuang larawan. Maliban sa mga ito, halos lahat ng mga pangkat ng mga Kristiyano ay iginagalang at itinuturo ang Sampung Utos.

Ang Islam ay bumubuo ng humigit kumulang sa 22% sa kabuuan ng populasyon sa mundo. Sila ay nagdadala ng utos laban sa mga diyus-diyusan at ang hindi nila pagkakaroon ng larawan o istatwa sa kahit alinmang pook na kanilang pinagsasambahan.

Ang mga muslim ay higit na naniniwala sa Matandang Tipan, subalit naniniwala silang binago ito ng mga Hudyo. Halimbawa, naniniwala silang si Abraham ang ama ng mga mananampalataya, subalit ang pangako ng Poong Maykapal kay Abraham ay mapupunta kay Ishmael, kung saan nagmula ang mga Arabo, sa halip na si Isaac, kung saan nagmula ang mga Israelita.

Ang mga Muslim ay naniniwala sa isang Diyos na aktibo sa mga kilos ng tao – isang magbibigay biyaya sa mga gumagawa ng mabuti at parurusahan ang mga gumagawa ng masama. Naniniwala silang si Jesus ay isang mabuting guro, subalit hindi Siya Anak ng Diyos o ang ating Tagapagligtas. Madalas banggitin ang mga kasabihan ni Moises sa kanilang banal na aklat, ang Koran, at itinuturo nila ang Sampung Utos. Ang hindi nila ginagawa ay ang pagsamba sa Sabbath, sa halip, sumasamba sila tuwing Biyernes.

Sa kabuuan, ang Kristiyanismo, Islam at Judaismo ang mga malaking relihiyon na tumatanggap sa Matandang Tipan at itinuturo ang Sampung Utos.

Hinduismo at Budismo

Humigit kumulang sa 22% ng populasyon sa mundo ay nagsasabing sila ay nabibilang sa Hinduismo, Budismo at kahalintulad na relihiyon.

Mas maraming pagkakaiba-iba sa mga relihiyong ito kaysa Kristiyanismo, Islam o Hudaismo. Kaunti sa mga utos ay itinuturo ng ibang grupong Hindu at Budismo subalit hindi ang ibang grupo. Ang mga sumusunod ang buod ng turo ng mga grupong ito hinggil sa bawat isa sa Sampung Uots:

1. Hindi. Ang mga relihiyong ito ay hindi kinikilala ang isang Makapangyarihang Diyos na lumikha ng sanlibutan at nakikipag-usap sa mga tao at nagiging aktibo sa buhay ng tao, gaya ng pag-alis Niya sa Israel mula sa Egipto.

2. Hindi. Daan-daang mga diyus-diyusan ang ginagamit nila.

3. Marahil. Itinuturo nila, nagsasalita paggalang sa mabubuting diyus-diyusan, subalit sa karamihan ng mga diyus-diyusan - mabuti, masama at alanganin – ang isyu ay malabo.

4. Hindi. Ang Sabbath ay hindi itinuturo.

5. Oo, karamihan. Ang paggalang sa magulang ay itinuturo, kahit na ang paggalang sa mga gurong pangrelihiyon ang ginagawa sa halip nito paminsan-minsan.

6. Oo. Ang pag-iwas sa pagpatay ay dinadala sa mundo ng mga hayop – maraming tagasuporta nito ay tunay na nagsusumikap na huwag pumatay ng mga hayop kahit na nagugutom na ang mga tao.

7. Bahagi lamang. Ang ibang mga sangay ng mga relihiyong ito ay itinuturo na ang pakikipagtalik ay dapat gawin lamang sa hangganan ng kasal, subalit tinatanggap ng iba ang samut-saring mga karanasan sa pakikipagtalik basta hindi nakakasakit sa iba.

8. Karamihan. Ang pagkuha ng isang bagay mula sa iba ay itinuturing na mali, subalit ang Hinduismo ay tinatanggap ang sistema ng “caste” – na madaling tanggapin ng isang grupo ng mga tao na hindi makapagpundar ng mga ari-arian at samakatuwid ay habang buhay na nagtratrabaho upang makapaglingkod sa isang mayamang “caste.”

9. Karamihan. Samantalang karamihan ng mga karaniwang tao ay nakikitang ang pagsisinungaling ay mali, ang mga tekstong pang relihiyon abutin man ng ilang pahina ay patutunayan kung kailan ito tama para lamang pagtakpan o baguhin ang katotohanan sa anumang paraan.

10. Oo. Ang mga relihiyon sa Silangan ay karaniwang magagaling sa pagtuturo sa mga tao upang masiyahan kung anuman mayroon sila.

Ang mga relihiyong ito ay maigi kaysa kalahati ng mga Sampung Utos. Subalit hindi lahat.

Mga Pagano At Mga Relihiyong Pangtribo

Ang mga ito ay 5% ng populasyon ng mundo. Ang mga ito’y malaki ang pagkakaiba-iba subalit maraming pagkakahalintulad. Itinuturo ba nila ang Sampung Utos?

1. Hindi. Halos lahat ay sumasamba sa maraming diyus-diyusan.

2. Hindi. Halos lahat ay gumagamit ng diyus-diyusan.

3. Marahil. Sa karamihan ng diyus-diyusan, mabuti at masama, ang isyu ay hindi malinaw.

4. Hindi. Ang Sabbath ay hindi itinuturo.

5. Nagkakaiba-iba. Kung minsan ang katapatan sa magulang ay binibigyang halaga – ang mga ninuno ay maaaring gawing mga diyus-diyusan sa iba, ang katapatan sa tribo ay lalong higit pa.

6. Nagkakaiba-iba. Ang ibang wari’y mapanghimagsik na relihiyon ay itinuturing ang isang taong nakakapatay ng kaniyang mga kalaban (kahit sa loob ng tribo) at makakaiwas dito bilang malakas at samakatuwid ay kaaya-aya. Ang mga iba ay may opisyal na pamamaraan sa paghahamon sa iba sa isang labanan hanggang kamatayan.

7. Nagkakaiba-iba. Ang iba sa mga relihiyong ito ang nagtuturo ng pag-aasawa sa isa, ang iba ay iginagalang ang mga taong nakakagawa ng mga “malalawak” na panglulupig na seksuwal.

8. Karamihan. Marami ang nagtutuuro laban sa pagnanakaw, subalit ang iba’y tinatanggap na ang malakas ay makakakuha ng mga ari-arian mula sa mg mahihina.

9. Nagkakaiba-iba. Ang ibang mga grupo ay nagbibigay halaga sa matapat na pahayag; ang iba ay nagtuturo na tama lang gumawa ng anuman basta malulusutan.

10. Karaniwa’y hindi. Maraming tagasuporta ay nakikita ang kanilang relihiyon bilang isang pamamaraan sa pagkamal ng mga ari-arian, hindi bilang isang paraan ng pag-aaral kung paano gamitin ang mga ari-arian nang wasto.

Pinakamarami na ang pito sa Sampug Utos ang itinuturo ng mga relihiyong ito, datapwa’t karamihan ay lalong kaunti, at ang iba sa kanila ay walang itinuturo.

“Secular Humanism”

Samatalang ito ay hindi nauukol sa relihiyon, kumakatawan ito sa 10% ng populasyon ng mundo at may malaking epekto sa mga tuntunin ng mga bansang Kanluran at Komunista. Walang pananalig – samahan; mga tao lamang na gumagawa ng magkahalong inaakala nilang tama at kung ano ang popular sa iba.

1. Hindi. Ang Diyos ay isang malabong konsepto, kung itinuturo man.

2. Oo, kahit paano. Nakikita nila ang pagsamba sa pisikal na diyus-diyusan bilang isang kahangalan. Datapwa’t maaaring ipalagay na ang mga taong ito ay sumasamba sa kanilang mga sarili, sa kanilang mga kumpanya o sa kanilang mga ari-arian.

3. Hindi. Ang Diyos ay isang makalupa, halos walang kabuluhang salita na magagamit kung saan ito angkop.

4. Hindi. Ang Sabbath ay kahalintulad ng ibang mga araw.

5. Nagkakaiba-iba. Ang iba’y naniniwalang ang mga anak ay dapat igalang ang kanilang mga magulang, ang iba ay naniniwala na ang mga anak ay dapat palakihin ng estadong sekular na matapat dito.

6. Bahagi lamang. Karamihan ay laban sa pagpatay ng tao (kahit na ang mga nahatulang mamamatay-tao), subalit karamihan ay hindi natitigatig sa pagpatay ng mga sanggol bago pa man sila maisilang.

7. Hindi. Ang pakikipagtalik ay ibinibilang na kagustuhan ng isang tao.

8. Bahagi lamang. Ang pagkuha sa ari-arian ng iba na labag sa batas ng bansa ay maituturing na mali, subalit katanggap-tanggap na gawin ito kung ito’y makalulusot sa sistema ng hukuman o sa mapanlinlang, subalit naaayon sa batas na pagnenegosyo.

9. Bahagi lamang. Ang mga hukuman at pampublikong opinyon ang nagpapasiya kung ang maling pahayag ay tunay na mali.

10. Karaniwa’y hindi. Ang pag-asam na nagkaroon ng anumang mayroon ang iba ay karaniwang itinuturo bilang pagganyak sa pagkalulong sa trabaho, kahit na ang isang “psychologist” ay kilalanin ang masamang epekto ng “stress.”

Pinakamarami na ang anim sa mga Sampung Utos ang itinuturo ng “secular humanism.” Subalit sa maraming pagkakataon ay kulang pa sa kalahati.

Buod

Kung pababayaan lamang ang mga tao, hindi nila matutuklasan ang lahat ng Sampung Utos. Ang  relihiyon na pinanghahawakan ang mga salita ng Diyos na nagmula sa Bundok ng Sinai, ang siyang makapagtuturo nang maigi kaysa roon sa mga hindi nakatangap. Dapat tayong magpasalamat sa mga Utos na ibinigay sa atin ng Diyos at naisin natin magbasa ng nilalaman nito mula Biblia.

 

------------------------

Pagsasalin sa Tagalog mula sa artikulong isinulat sa wikang Ingles ni G. Norman Edwards.

Ang lathalaing ito ay maaaring kopyahin at ipamahagi hangga’t hindi binabago ang nilalaman o ang orihinal na layunin ng mga may-akda. Ipinapamahagi sa pakikipagtulungan ng Church of God at Imus City, Cavite,183 Greenfield Subdivision Bayan Luma II, Imus City, Cavite

You are here: Home Filipino Writings/Publications Itinuturo Ba Ng Lahat Ng Relihiyon Ang Sampung Utos?